Kiedy na świat przychodzi pierwszy maluch, nawet mimo miesięcy przygotowań jest wiele rzeczy, których młodzi rodzice dopiero się uczą. Wybór zabawek dla niemowlaka może nie brzmieć zbyt groźnie, jednak właściwe decyzje w tym zakresie zdecydowanie wspomogą jego rozwój. Książeczki sensoryczne dla maluchów cieszą się popularnością z uwagi na to, że niosą za sobą wiele korzyści, pomagając dzieciom w stymulacji zmysłów. Jednak planując zakup takiego produktu, warto lepiej poznać chociażby przebieg rozwoju wzroku ukochanej pociechy. Dzięki temu będziesz w stanie dobrać książeczkę do potrzeb maluszka. W dzisiejszym wpisie przeprowadzimy Cię przez pierwsze miesiące życia niemowlaka, a dokładniej przez rozwój zdolności rozróżniania kolorów oraz kształtów. Zapraszamy do lektury!
Spis treści
Co widzi noworodek?
Zanim opowiemy więcej na temat tego, co dokładnie widzi pociecha zaraz po przyjściu na świat, chcemy podkreślić, że wzrok noworodka rozwija się bardzo szybko. Na początku zasięg widzenia jest ograniczony i dziecko dostrzega tylko obiekty znajdujące się w odległości 20-38 cm od twarzy. To odpowiedni dystans, by zobaczyć swojego rodzica podczas trzymania. W pierwszych tygodniach życia maluch nie rozpoznaje kolorów, jego świat jest głównie czarno-szaro-biały. Zmiana takiego stanu rzeczy następuje stopniowo i z tego powodu dla najmłodszych sprawdzi się książeczka sensoryczna kontrastowa, której barwy nie będą się na siebie nakładały. Jako pierwszy do palety kolorów dołącza czerwony, już około drugiego tygodnia życia. Noworodki są szczególnie zainteresowane okrągłymi kształtami, z jasnymi oraz ciemnymi krawędziami. Wobec tego lubią także patrzeć na twarze – szczególnie oczy! Pomiędzy pierwszym a drugim miesiącem życia dziecko zaczyna zauważać przedmioty kontrastowe, a także jest w stanie śledzić ich ruchy (np. podczas pokazywania czegoś dziecku przez rodzica) na małą odległość. Pojawia się również zdolność do rozpoznawania twarzy bliskich osób i nawiązywania kontaktu wzrokowego.
Wzrok malucha między drugim a czwartym miesiącem życia
Podczas dalszego rozwoju maluchy zaczynają rozpoznawać coraz więcej kolorów. Oprócz czerwieni (którą w wieku ok. ośmiu tygodni odróżniają od bieli) ich wzrok zwraca uwagę także na zieleń. Ciekawy jest fakt, że do trzeciego miesiąca życia dzieci mogą widzieć podwójnie, ponieważ ich mózg dopiero uczy się łączyć obrazy obu oczu. Zaczynają także dostrzegać ruch niemal w pełnym zakresie, czasami nawet śledząc go w dalszej części pomieszczenia. Coraz lepiej radzą sobie też z szybko poruszającymi się rzeczami i mogą nawet próbować je chwytać, mimo braku w pełni rozwiniętej koordynacji ręka-oko. Ponadto w tym okresie rozwija się percepcja głębi, maluch rozpoznaje twarze oraz przedmioty z większą klarownością.
Rozwój wzroku po piątym miesiącu życia
Do palety barw stopniowo dochodzi także niebieski oraz żółty, a w wieku pięciu miesięcy dziecko widzi już większość kolorów, z wyłączeniem tych pastelowych, które wciąż sprawiają problemy. Obraz staje się ostrzejszy, a maluch może chwytać przedmioty i np. przenosić je do ust, kontrolując ten proces wzrokiem. Do końca pierwszego roku życia około 80% niemowląt widzi podobnie do dorosłych. Mogą też skupiać się dłużej na przedmiotach. Czy zatem książeczka sensoryczna dla rocznego dziecka jest przydatna? Oczywiście, że tak. Mimo że na tym etapie wzrok jest już dość dobrze rozwinięty, to jego dalsza stymulacja wpływa pozytywnie na koordynację ruchową oraz ogólny rozwój sensoryczny i poznawczy. Odpowiednie zabawki wspierają ten proces na każdym etapie wczesnego życia malucha.
Ćwiczenia i zabawy stymulujące wzrok
Jest wiele zabaw, które pomagają w stymulacji wzroku dziecka. Niektóre nie wymagają żadnych specjalnych przedmiotów, podczas kiedy przy innych pomocne będą konkretne zabawki. Jakie aktywności można wykonywać wraz z pociechą?
Śledzenie obiektów
Wspomniane już kilka razy poruszanie obiektami przed oczami dziecka uczy je podążania wzrokiem za przedmiotami, co pomaga także w rozwoju koordynacji ręka-oko. W pierwszych miesiącach życia warto korzystać tutaj z rzeczy o kontrastowych kolorach. Dodatkowo przedmioty takie jak np. grzechotki działają równocześnie także na zmysł słuchu malucha.
„A kuku!”
Zabawa w „A kuku!” pomaga rozwijać umiejętność skupiania wzroku, a równocześnie zrozumieć trwałość obiektów. Zakrywać można nie tylko twarz, ale także przedmioty. Warto też używać lusterka, by uczyć dziecko rozpoznawać siebie, co buduje jego samoświadomość oraz tożsamość.
Kontrastowe obrazki
Książeczka kontrastowa sensoryczna lub na późniejszym etapie taka do wspólnego czytania z dużymi obrazkami to świetny sposób na spędzanie czasu z pociechą. Opowiadanie o przedmiotach i zwierzątkach znajdujących się na ilustracjach bądź czytanie historii z nimi związanych pomaga dziecku w lepszym zrozumieniu otaczającego je świata. Warto też zachęcać niemowlę do prób samodzielnego przewracania stron. Przy takich zabawach przydatne mogą być także (oferowane np. przez Janod) karty sensoryczne, które można pokazywać dziecku po kolei, zmieniając obrazek co ok. 10-20 sekund.
Dostosowanie odpowiednich zabawek oraz aktywności do wieku dziecka pomaga w jego właściwym rozwoju, wspierając nie tylko zmysły, ale także rozumienie emocji i siebie samego. Dlatego warto lepiej poznać sposób, w jaki maluch funkcjonuje na danym etapie życia i spędzać jak najwięcej czasu wspólnie, ucząc go nowych rzeczy. Mamy nadzieję, że ten wpis pomógł Ci zrozumieć, jak działa wzrok Twojego dziecka i co możesz zrobić, aby wspomóc jego rozwój. Zachęcamy do sprawdzenia oferty książeczek kontrastowych oraz innych przydatnych przedmiotów, które możesz wykorzystywać już od pierwszych dni życia pociechy.